Yatmadan önce ders tekrarı yapmak faydalı mı?
Yatmadan önce öğrendiğin bilgiyi kısaca yoklayıp sabah yeniden denemek, bazı öğrenme görevlerinde yararlı olabilir. Mazza ve arkadaşlarının kelime öğrenme araştırması, iki çalışma arasında uyumanın sonraki hatırlamayla ilişkisini gösterdi. Bu, uykuyu erteleyerek daha uzun çalışmak gerektiği anlamına gelmez. Akşam kısa bir hatırlama denemesi, uyku ve sabah kontrolü birlikte düşünülebilecek sakin bir düzendir.
Akşam çalışıp sabah tekrar etme fikri nereden geliyor?
Mazza ve arkadaşlarının araştırmasında genç yetişkinler yeni kelime çiftleri öğrendi. Bir düzen akşam öğrenme, uyku ve sabah yeniden çalışmayı; diğeri sabah öğrenme ve akşam yeniden çalışmayı içeriyordu. Arada uyuyan katılımcılar daha sonraki hatırlama değerlendirmesinde daha iyi sonuç verdi. Bu çalışma günlük hayattaki bütün dersleri kapsamaz. Yine de öğrenmeyi tek uzun bölüme sıkıştırmak yerine uyku ve tekrar arasında ilişki kurmak için somut bir örnek sunar.
Akşam için soru seçerken sabah ulaşabileceğin malzemeyi de düşün. Sorular tek bir sayfada veya kart grubundaysa kontrol daha kolay başlayabilir. Hazırlık yapmak adına uzun bir liste çıkarmak, kısa tekrarın kendisini geciktirebilir. Yeni öğrendiğin birkaç kavramı kendi cümlelerinle soruya dönüştürmek yeterli bir başlangıçtır. Sabah cevapları kontrol ettiğinde yalnız kaçını bildiğini sayma; hangi tür bilgide zorlandığını da not et. Tanımı biliyor ama örnek veremiyorsan, bir sonraki çalışmanda daha çok tanım tekrarı yerine örnekler arasında ayrım yapmaya yer verebilirsin. Böylece tekrarın içeriği ihtiyacına göre değişir.
Akşamki kısa tekrar nasıl olmalı?
Günün sonunda yeni ve geniş bir konu açmak yerine, daha önce çalıştığın birkaç soruyu seçebilirsin. Kaynağı kapatıp cevapla; hatırlayamadığın yerlerin açıklamasına dön. Bu yazının önerisi, çalışmayı küçük tutmak ve uykuya ayrılan zamanı azaltmamaktır. Bir türlü bitmeyen yeni liste hazırlamak yerine, sabah yeniden bakacağın soruları işaretlemek yeterli olabilir. Amaç günü eksiksiz kapatmak değil, sonraki dönüş için anlaşılır bir başlangıç bırakmaktır.
Uyku ve tekrar düzenini değerlendirirken günlük koşulların değiştiğini unutma. Bir akşam daha kolay konu çalışmış, başka bir gün çok yorulmuş olabilirsin. Sonraki sabah daha çok kelime hatırlamak bu yüzden tek başına yöntemin etkisini ölçmez. Birkaç sıradan gün içinde nasıl uygulayabildiğine ve çalışmaya dönüşünü kolaylaştırıp kolaylaştırmadığına bakmak daha uygundur. Bu yöntem senin programına uymuyorsa gün içindeki aralıklı tekrarı bırakman gerekmez. Öğrenmenin yalnız gece gerçekleştiği gibi bir düşünceye ihtiyaç yok. Asıl öneri, tekrarları düşünerek yerleştirmek ve çalışma süresini artırmak uğruna uykuya ayrılan alanı sürekli daraltmamaktır.
Sabah aynı sorulara neden dönülür?
Akşam kolay gelen bilginin sabah nasıl erişilebilir olduğunu görebilirsin. Cevabı hemen hatırlayamıyorsan kısa bir denemeden sonra kaynağı kontrol et. Yalnız işaretlediğin yanlışlara değil, birkaç doğru soruya da dönmek yararlı bir kontrol sağlar. Soruyu tamamen ezberlediğini düşünüyorsan farklı bir örneğini kullan. Sabahki tekrarın uzun olması gerekmez; burada süreyi araştırmanın zorunlu tarifine dönüştürmüyoruz. Kendi programına sığan, uykunu bölmeyen bir düzen seçebilirsin.
- Gün içinde çalıştığın birkaç soruyu seç.
- Akşam kaynağı kapatıp kendini sına.
- Eksiklerini kontrol et ve uykuya zaman bırak.
- Sabah aynı bilgiyi kısa bir denemeyle yeniden yokla.
Her şeyi gece çalışmak daha mı iyi?
Bu sonuçtan böyle bir çıkarım yapılamaz. Ders programın, yorgunluğun ve gün içindeki uygun zamanın önemlidir. Akşam çok yorgunsan önemli yeni bilgiyi o saate bırakmak sana uymayabilir. Uyku arasına yerleştirilen tekrarın faydasını, gecenin başlı başına üstünlüğüyle karıştırmamak gerekir. Gün içinde öğrenip akşam kısa kontrol yapmak da bir seçenektir. Yöntemi birkaç sıradan günde dene; önemli sınavdan önce bütün düzenini bir anda değiştirmek zorunda değilsin.
Küçük bir uygulama örneği
Akşam yabancı dilde öğrendiğin kelimelerin anlamını kapat. Bildiklerini işaretle, zorlandığın birkaç kelimeyi örnekle düzelt. Sabah aynı kartları yeniden dene. Bir geceki iyi sonucu yöntemin kesin başarısı saymak yerine birkaç günün durumuna birlikte bak.
Kaynak
Mazza ve arkadaşları (2016), Relearn Faster and Retain Longer: Along With Practice, Sleep Makes Perfect, Psychological Science.
Çalışma 40 genç yetişkin ve kelime çiftleriyle yürütüldü. Sonucu bütün derslere veya belirli bir sınav notuna doğrudan taşımayız; akşam tekrarının kaç dakika olması gerektiğine dair kesin bir reçete de sunmayız.
Yazar: Soarling · Yayın: · Güncelleme: